logo Undredal Stølsysteri

– Ysteriet midt i verdsarven

Oppskrifter

Oppskrifter og historiar

Undredal Stølsysteri ynskjer å syne korleis Undredalsosten har vorte brukt opp igjennom tidene, og korleis han vert brukt i dag. Har du eit barndomsminne, ei historie eller ei oppskrift du vil dele med andre, så send det til geitost@online.no, for delt glede gjer dobbelt glad!

  • klikk på bileta for å gjere dei større
  • klikk på tittelen på den oppskrifta du vil bruke, så kjem ho opp i eige vindu
  • klikk skrivarsymbolet oppe til venstre viss du vil ha utskrift

Ost og pote

Takk for sist på Haustmarknaden i Lærdal! Her ser de lærdalspotet og geitost frå dykkar ysteri samt eit glass mjølk. Ein kan jo ete flatbrød til også. Dette er den måten eg et osten på. Med helsing ein tradisjonmat-glad valdresing med røter i Sogn.

Jonny Rye,  Fagernes

Barndomsminne

barndomsminne-1barndomsminne-2

Eg er fødd og har budd heile livet i Lærdal. Mor mi varfrå Veitastrondi og hadde ei syster som hadde geiter, og fekk difor ost derifrå.

Det som eg likte aller best med den kvite geitosten var når me fekk lov å skjera bitar i kvit mjølkehavresuppe. Den måtte vera varm og då vart det seige bitar å tyggje på, nam-nam!

Også til å smelta litt brunost i mjølkesuppa var godt, hugsar eg. Dette er gode minne som eg gøymer på og fortel barnebarna.

Venleg helsing Karin Bjørkum, Lærdal

Rabarbrasuppe med kvit geitost frå Undredal

rabarbra-suppe-med-kvit-geitostDå eg i 1963 kom til Frønningan, hadde eg kjennskap til brun geitost. Det var noko som vart innkjøpt til ”best” – jul og når det kom sommargjester. Eg likte godt å ete den på skiva. Men den kvite osten hadde eg aldri verken sett eller smakt.

Då eg på vårparten 1964 byrje vandre Buadalen, vart det mange gode måltid hjå mi kommande svigermor. Og der i huset var det like vanleg med kvit geitost på middagsbordet som eg var van med flatbrød. Øye løge, spør du ein systrending! Det gjekk nok ei stund før eg torde prøve dette nye, men jammen var det godt, særleg til spekesild og ertesuppe!

Men så dukka rabarbraen opp i hagen, og då vart det endå meir løge å sjå! Tenk, dei hadde kvitost oppi kokande varm suppe! Osten smelta, og så var det å ete. Dette vart eg slett ikkje fortruleg med, men alle andre naut denne desserten. Eg tykte det var best å ete kvitosten kald attåt suppen. Dette heldt eg fram med heilt til etter Undredalsbesøket vårt i 2008, men no kan eg ikkje tenkje meg mykje som er betre enn varm saftsuppe med kvitost oppi. Mange av dei unge, barnebarn, tanteungar osv har fått smake. Alle tykkjer det er ein rar rett, men dei fleste vil smake fleire gonger.

Astrid Svedal Buene, Leikangar

Tronds lette aftenrett

oppskrift_undredalsost2Kvit Undredal (mellomlagra) stekes i smør eller olje på middels varme til den er gylden. Snus og stekes på andre side. Du kan legge tre lag ost oppå hverandre hvis du bruker ostehøvel.

Osten skal bli litt seig og klissete, men samtidig gylden. Steikes den for mye smelter den helt, men skjer det, så server den slik den blir. Smaker godt uansett.

På en tallerken legges en håndfull ruccula. Ha på litt olivenolje, sitronsaft, salt og pepper. Strø over en ss med ristede pinjekjerner og noen valnøtter. Litt strimlet spekeskinke gjør seg bra. Legg på den stekte osten. Server gjerne som en forett eller som en lett aftensrett. Et glass vin er ikke å forrakte sammen med denne retten.

Trond Kvaleid, Bergen

Norsk pesto

  • Til ca. 1,5 l skvallerkålblader bruker vi 110 ml ramsløk (et stort glass fra Nøring). Hva dette tilsvarer i hele ramsløkblader vet jeg ikke, du må nesten prøve deg frem.
  • 100 g skoldete og skrapte hasselnøtter. Det gjør ingenting om du ikke får vekk alt av den brune hinnen; det er en tålmodighetsprøve!
  • 150 g av den vellagrete, hvite geitosten fra Undredal
  • 3 dl kaldpresset rapsolje fra Odelia. Også dette må du tilpasse etter smak; det går med en del
  • Salt og pepper etter smak

Ta det hele forsiktig i food-prosessoren til ønsket konsistens (ikke for lenge, da vil den kreme seg). Det er særlig ramsløken og geitosten som setter sting på smaken, så mengdeforholdene må du prøve ut.

Vi har også funnet ut at revet geitost er helt suveren som strø på pastaen.

Mons Kvamme, Bergen

Forrett med Kvit Undredal, fenalår og melon

forrett med kvit undredalFrå Anne Cathrine Neslein, Førde

Frokostbrød med Undredalsost inni og oppå

frokostbrødFrå Anne Cathrine Neslein, Førde

Rakfisktallerken

rakfisktallerkenHer er bilete eg har teke av rakfisk og kvit, usalta geitost. På serveringsfatet er det rakfisk frå Valdres, kvit geitost får Undredal, raudlauk, kepalauk, rømme frå Tyssen gard, salatblad og kruspersille. Server med mandelpotet. Dette er slik eg lærde å ete rakfisk av onkelen min, Sverre Natvik, som var frå Lærdal.

Ketil Natvik, Bergen

Grilla laks med Kvit Undredal

Legg laksefilet på smurt alufolie. Ha på litt sitronsaft, vårløk, salt og pepar og dekk fileten med mellomlagra ost. Pakk godt inn og legg på grillen eller i omnen.

Anne Lise Haukadal, Kroken Frukt og Bær, Skjolden

PS: Det var knakande godt å leggje litt ost på kotelettane også når dei var ferdig grilla!

Slik bruker vi kvit geitost

Start med flatbrød eller tynne kjeks. Skjer tynne skjever av spekjekjøt eller spekjeflesk og legg oppå. Kvit geitost og rømme på toppen. Dette er snadder med noko godt å drikke attåt!

Kvit geitost er og godt på knekkebrød til kaffimat.

Oppbevaring: Me oppbevarer osten i frysaren. Me kjøper ein heil ost, deler den opp i ”kakebitar”, pakkar kvar enkelt bit i folie eller plastpose og legg alle delane i ein plastboks med tett lok. Slik kan han oppbevarast lenge. Ta opp så mykje du treng, tin osten i romtemperatur til han er halvtint. Legg han deretter i osteklokke i kjøleskapet. Me har mest erfaring med den salte.

Målfrid Norheim, Høyanger